بالجمله بعد از استفتاح « 1 » اعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم گفتى ، و فاتحة الكتاب قرائت فرمودى . اما مذهب شيعه اثناعشريه آن است كه قرائت تمام فاتحة الكتاب در نماز واجب است و شافعى و سفيان ثورى ، و مالك ، و احمد حنبل ، و اسحاق ، و ابو ثور با شيعه موافق‌اند و مذهب اصم و حسن بن صالح آن است كه خواندن اين سوره مستحب است . و به مذهب ابو حنيفه مقدار يك آيه واجب است ؛ و ابو يوسف و محمّد گفته‌اند : مقدار سه آيه واجب است . و همچنان مردم شيعى بسم اللّه الرّحمن الرّحيم را يك آيت از فاتحة الكتاب دانند ؛ و بدين شمار سبع مثانى خوانند ، و بسم اللّه را از هر سوره آيتى شمار كنند ، و بدون بسم اللّه سوره‌هاى قرآن را ناقص شمارند ، و به جهر خواندن بسم اللّه را در مواضع جهر واجب ؛ و در مواضع اخفات مستحب دانند . اما شافعى در جاى جهر واجب داند و در جاى اخفات مستحب نداند ؛ اما ابو حنيفه ، و سفيان ، و اوزاعى ، و ابو عبيده ، و احمد حنبل گويند : جهر نبايد كرد ، و مالك گويد : نبايد خواند . ديگر آنكه مردم شيعى گويند : بعد از اتمام فاتحة الكتاب نه امام و نه مأموم جايز نيست آمين بگويند و از قواطع نماز دانند . اما در مذاهب سنّى به طريق مختلفه جايز است . بعضى از براى امام مستحب ، و گروهى بر امام و مأموم روا دارند ، و برخى به جهر و برخى به اخفات رخصت داده‌اند . ديگر آنكه رسول خداى در نماز رعايت دو سكته مىفرمود : يكى ميان تكبير و قرائت ؛ دوم ميان قرائت فاتحه و قرائت سوره . و نيز روايتى هست كه ميان قرائت و ركوع سكته به غايت لطيف مىفرمود و در نماز صبح بعد از فاتحه سوره خواندى ، به مقدار شصت ( 60 ) آيه تا صد ( 100 ) آيه ، گاه سوره « روم » گاه سوره « مؤمن » بخواندى ، و بود كه در نماز صبح تخفيف فرمودى و بعد از فاتحه « سورهء زلزله » خواندى و در سفر به قرائت معوّذتين اقتصار كردى و در نماز صبح روز جمعه « الم سجده » در ركعت اول ، و در ركعت دوم « هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ » « 2 » خواندى . و در نماز پيشين گاه در ركعت اول مقدار « الم سجده » و در ثانى

--> ( 1 ) . يعنى بعد از ورود به نماز به وسيلهء اداى تكبيرة الاحرام . ( 2 ) . سورهء دهر ، آيه يك : آيا بر انسان زمانى گذشت كه چيزى نبود [ و نامى از او در ميان نبود ] .